Jestem nastolatkiem i martwię się swoim używaniem: komu mogę powiedzieć?

Najważniejsze w tym pytaniu

Jeśli jesteś nastolatkiem i martwisz się używaniem, możesz zacząć od jednej bezpiecznej osoby: dorosłego w rodzinie, psychologa szkolnego lub konsultanta RPD. Powiedz, co się wydarzyło, jak się czujesz i czego potrzebujesz, nawet jeśli nie masz pewności, czy to „uzależnienie”. Telefon 800 12 12 12 i czat RPD są drogami do rozmowy także przy obawie przed oceną. Jeśli w domu nie czujesz się bezpiecznie, powiedz o tym wybranemu dorosłemu lub konsultantowi. Możesz zacząć od prośby o wyjaśnienie, co stanie się po rozmowie, bez od razu opowiadania całej historii.

Nie musisz rozpoznawać u siebie choroby, aby poprosić o wsparcie. Rozmowa pomocowa i udzielenie leczenia to różne etapy; specjalista powinien wyjaśnić status usługi, zasady zgody i poufności odpowiednie do wieku. Przy objawach nagłego zagrożenia potrzebny jest kontakt z ratownikami, nawet jeśli nie chcesz nazywać problemu. Telefon wsparcia nie zastępuje tej pomocy.

Źródła dla tego fragmentu: Rzecznik Praw Dziecka — Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka: 800 12 12 12 ↗ · Pacjent.gov.pl / NFZ — Leczenie psychiatryczne i uzależnień młodzieży i dzieci ↗ · Pacjent.gov.pl / Rzecznik Praw Pacjenta — Dziecko u lekarza ↗

Nie musisz samodzielnie rozwiązać całej sytuacji

Możesz zwrócić się do zaufanego dorosłego, psychologa szkolnego albo specjalisty i powiedzieć, czego się obawiasz. Jeżeli nie wiesz, od czego zacząć, wystarczy jedno zdanie o zdarzeniu i prośba o rozmowę. Nie musisz najpierw udowodnić, że problem jest wystarczająco poważny. Pomoc dla kolegi czy koleżanki również nie oznacza prowadzenia domowej terapii.

Przed opowiedzeniem szczegółów możesz zapytać, co będzie poufne i kiedy dorosły musi włączyć inne osoby dla bezpieczeństwa. Nie obiecuj znajomemu zachowania każdej tajemnicy, jeśli jego życie może być zagrożone. Szukanie odpowiedniej pomocy nie jest donoszeniem. Jeśli pierwszy rozmówca nie potrafi pomóc, poproś o wskazanie kolejnego kontaktu i nie zostawaj z zagrożeniem bez wsparcia.

Przygotuj rozmowę o jednym zdarzeniu

Wybierz moment, w którym możecie rozmawiać bez pośpiechu i nie jesteście pod wpływem substancji. Zacznij od konkretnej sytuacji oraz jej wpływu na Ciebie. Zdanie o zdarzeniu zostawia więcej miejsca na odpowiedź niż ocena charakteru, diagnoza albo lista wszystkich dawnych konfliktów. Możesz powiedzieć również, że trudno Ci o tym mówić i potrzebujesz krótkiej, spokojnej rozmowy.

Powiedz, czego oczekujesz od tego spotkania: wysłuchania, wyjaśnienia, pomocy organizacyjnej albo ustalenia granicy. Nie łącz kilku odmiennych celów w jedno żądanie. Daj rozmówcy czas na odpowiedź i sprawdź, czy dobrze rozumiesz jego słowa. Nie musisz zaakceptować każdego usprawiedliwienia, żeby wysłuchać drugiej perspektywy. Uznanie czyjegoś uczucia nie oznacza zgody na szkodliwe zachowanie.

Granica dotyczy Twojego działania

Granica opisuje, na co się zgadzasz i co zrobisz Ty, a nie gwarantuje zmiany drugiej osoby. Warto ustalać ją realistycznie, bez grożenia konsekwencją, której nie chcesz albo nie możesz bezpiecznie wprowadzić. Jeśli rozmowa zamienia się w krzyk, można ją przerwać i wrócić do niej w innych warunkach. Przerwanie nie jest sposobem na ukaranie rozmówcy, lecz zadbaniem o formę kontaktu.

Jeżeli obawiasz się przemocy, odwetu lub przymusu, nie traktuj dobrego komunikatu jako zabezpieczenia. Samodzielna konfrontacja i wspólne negocjowanie mogą nie być bezpieczne. Najpierw poszukaj indywidualnego wsparcia i ochrony dla osób zagrożonych. Również po rozmowie bez rezultatu możesz umówić konsultację dotyczącą własnego obciążenia; nie musisz uzyskać deklaracji drugiej osoby.

Trzy rzeczy, które możesz zrobić

Wybierz wskazówkę odpowiadającą Twojej sytuacji. Nie musisz wykonać całej listy w jednej rozmowie. Jeśli dotyczy ona decyzji o zdrowiu lub prawach, wykorzystaj ją do kontaktu z właściwym specjalistą, a nie do samodzielnego rozstrzygnięcia.

• Wybierz bezpiecznego dorosłego i powiedz, co niepokoi Cię w używaniu oraz czego potrzebujesz teraz.
• Jeśli łatwiej rozmawiać anonimowo, skorzystaj z 800 12 12 12 lub oficjalnego czatu RPD.
• Zapytaj o dalsze kroki, zgodę i poufność; powiedz również, jeśli boisz się przemocy po ujawnieniu problemu.

Co ustalić przy szukaniu wsparcia

Przy pomocy dla nastolatka podaj jego wiek i zapytaj o zakres pracy placówki, sposób udziału opiekuna, zgody oraz granice poufności. Nie zakładaj, że wszystkie usługi dla młodzieży działają identycznie. Jeżeli dziecko nie chce jeszcze wspólnej wizyty, rodzic może zapytać o konsultację dotyczącą własnych obserwacji i następnego kroku.

Po rozmowie warto znać odpowiedź na trzy sprawy: jaki jest najbliższy krok, kto za niego odpowiada i co zrobić, jeśli sytuacja się pogorszy. Gdy jedna placówka nie oferuje właściwej pomocy, poproś o wskazanie dalszej ścieżki. W nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia skorzystaj z pomocy ratunkowej, a nie czekaj na odpowiedź portalu.